Líkaminn starfar eftir merkjum

Eftir vinnustofuna í vikunni fékk ég mörg skilaboð frá konum sem spurðu svipaðra spurninga:

„Þetta með merkin… það kveikti eitthvað hjá mér. En ég er ekki alveg viss hvað líkaminn minn er í raun að lesa.“

Það er mjög góð spurning.

Því líkaminn starfar ekki fyrst og fremst eftir viljastyrk eða átaki.

Hann starfar eftir merkjum.

Alla daga er líkaminn að safna upplýsingum — bæði innan frá og utan frá.

Merki frá:

• svefni

• hreyfingu

• næringu

• streitu

• dagsbirtu

• og endurheimt

En líka frá kerfum inni í líkamanum sjálfum:

• hormónakerfinu

• blóðsykri og efnaskiptum

• þarmaflórunni

• og orkukerfi frumanna – hvatberunum.

Allt þetta myndar stöðugt samtal milli líkamans og umhverfisins.

Og út frá þessum merkjum þarf líkaminn stöðugt að svara einni grundvallarspurningu:

💡Er öruggt að byggja upp — eða þarf að verja kerfið?

Líkaminn velur alltaf öryggi fyrst

Líkaminn raðar merkjum eftir mikilvægi eða forgangsröðun.

Merki um öryggi og orkujafnvægi koma alltaf á undan merkjum um frammistöðu eða breytingar.

Ef líkaminn les merki um:

• mikla streitu

• truflaðan svefn

• óstöðugan blóðsykur

• eða lítið svigrúm til endurheimtu

þá mun hann yfirleitt velja: vernd fram yfir breytingu.

Þá hægir líkaminn á aðlögun.

Ekki vegna þess að hann sé erfiður.

Heldur vegna þess að hann er að gera nákvæmlega það sem líffræðin segir honum að gera:

💡 viðhalda stöðugleika í kerfinu.

Formúlan sem stjórnar aðlögun

Þegar við skoðum lífeðlisfræðina á bak við breytingar í líkamanum kemur eitt mjög skýrt í ljós:

Álag + endurheimt = aðlögun

Álagið getur verið:

• kraftþjálfun

• ný áskorun fyrir líkamann

• breyting á næringu

• eða nýr lífsstíll

En það er endurheimt sem segir líkamanum hvernig hann á að túlka álagið.

Þegar líkaminn fær skýr merki um bæði álag og næga endurheimt geta kerfin farið að aðlagast.

Hvatberarnir — orkustöðvar frumanna — geta fjölgað sér og orðið skilvirkari í orkuframleiðslu.

Efnaskiptin verða sveigjanlegri.

Vöðvar styrkjast.

Taugakerfið verður stöðugra.

💡 Kerfið byrjar að byggja upp í stað þess að verja sig.

Sama hegðun getur haft mjög ólíka merkingu

Þetta útskýrir líka eitthvað sem margar konur upplifa á miðjum aldri.

Tvær ólíkar konur geta gert nákvæmlega sömu hluti.

Sama hreyfing.

Sama mataræði.

Sama áætlun.

En líkaminn getur svarað mjög ólíkt.

Af hverju?

 Því líkaminn les ekki bara hegðunina sjálfa.

Hann les ástand kerfisins sem merkin lenda í.

Svefninn.

Streitan.

Hormónabreytingar.

Þarmaflóran sem sendir merki til heilans um bólgu og efnaskipti. 

Orkugetu hvatbera sem ræður því hversu vel frumur bregðast við álagi.

Allt þetta hefur áhrif á hvernig líkaminn túlkar merkin sem hann fær.

💡 Þess vegna getur sama álag:

byggt upp hjá einni konu

en skapað meiri þreytu hjá annarri!

Þegar merkin stangast á

Margar konur lenda í því að líkaminn sendir merki sem stangast á.

• Mikil vinna og streita sem segir líkamanum að vera á varðbergi.

• Óreglulegur svefn sem ruglar lífklukkuna.

• Álag í hreyfingu sem á að ýta undir breytingar.

• Og mataræði sem stundum sendir merki um skort.

Þá reynir líkaminn fyrst og fremst að vernda kerfið.

Og þegar líkaminn fer í varnarham hægir hann á breytingum.

Ekki vegna þess að átak skorti.

💡Heldur vegna þess að merkin sem líkaminn les eru ekki skýr.

Kerfin tala saman

Það sem gerir þetta flókið — og áhugavert — er að þessi kerfi starfa ekki ein og sér.

Hvatberarnir svara álagi.

Taugakerfið les streitu og öryggi.

Þarmaflóran sendir merki um bólgu og efnaskipti.

Hormónakerfið bregst við svefni, næringu og álagi.

Og öll þessi kerfi tala stöðugt saman.

Þess vegna er líkaminn ekki einföld vél þar sem eitt ráð lagar allt.

Hann er líffræðilegt net merkja.

💡 Og þegar merkin fara að vinna saman — þá byrjar líkaminn að aðlagast.

Þegar merkin breytast – breytist líkaminn líka

Ein kona sem kom til mín lýsti þessu mjög vel.

Hún var dugleg. Hún hreyfði sig reglulega, borðaði „rétt“ og lagði sig fram.

En hún sagði:

„Ég er að gera allt sem ég á að gera — en líkaminn minn svarar ekki lengur.“

Þegar við fórum að skoða merkin sem líkaminn hennar var í raun að lesa kom annað í ljós.

Svefninn var óreglulegur.

Dagarnir fóru oft í streitu og mikla hugsun.

Hreyfingin var mest álag — og lítið pláss fyrir endurheimt.

Líkaminn hennar var því stöðugt að lesa merki um að halda aftur.

Þegar við byrjuðum að stilla merkin —

svefn, næringu, hreyfingu og bata — fór líkaminn smám saman að svara öðruvísi.

Orkan jókst.

Þreytan minnkaði.

Og breytingar sem höfðu staðið í stað fóru aftur af stað.

Ekki vegna þess að hún byrjaði að reyna meira.

💡 Heldur vegna þess að líkaminn fékk skýrari merki um að hann mætti aðlagast.

Að læra að lesa merkin

Þegar konur byrja að skilja þetta breytist spurningin.

Hún er ekki lengur:

„Hvað á ég að gera meira?“

Heldur:

„Hvaða merki er líkaminn minn að lesa — og hvað gerist þegar ég breyti þeim?“

Þetta er í raun það sem við vinnum með í coaching.

Ekki bara fleiri ráð.

Heldur að læra að:

• lesa merkin sem líkaminn sendir

• stilla álag og endurheimt

• og fylgjast með hvernig kerfið aðlagast.

Þá fer líkaminn aftur að svara.

Ekki vegna meiri viljastyrks.

💡Heldur vegna þess að merkin eru orðin skýrari.

Að skila árangri

Þegar hún fór að breyta merkjunum sem líkaminn hennar las —þá byrjaði líkaminn aftur að gera það sem hann kann best: að aðlagast.

Og þá fór líkaminn hennar ekki bara að aðlagast —

hann byrjaði að skila þeim niðurstöðum sem hún hafði lengi verið að leita að.